W całej Unii Europejskiej od kilku lat obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt – AHL”). Rozporządzenie to nakłada szereg obowiązków na podmioty utrzymujące zwierzęta, w tym na hodowców psów rasowych. Kluczowym elementem tych przepisów jest posiadanie Weterynaryjnego Numeru Identyfikacyjnego.
Czym jest Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny?
Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny (WNI) to unikalny numer nadawany podmiotom odpowiedzialnym za utrzymywanie zwierząt oraz produkcję pochodzenia zwierzęcego. Jego głównym celem jest zapewnienie pełnej identyfikowalności (traceability) – czyli możliwości śledzenia pochodzenia zwierząt oraz monitorowania stanu ich zdrowia przez służby weterynaryjne.
W kynologii posiadanie WNI kończy dyskusję o wyłącznie „amatorskim” charakterze hodowli. Nowoczesna hodowla psów, oparta na regulaminach i wzorcach ras, jest traktowana przez prawo jako zorganizowana działalność podlegająca nadzorowi weterynaryjnemu.
Dlaczego hodowca psów musi posiadać WNI?
Obowiązek ten wynika bezpośrednio z Wytycznych Głównego Lekarza Weterynarii, opracowanych na podstawie Rozporządzenia AHL. Preambuła Rozporządzenia (punkt 99) wskazuje jasno:
Rozporządzenie „Prawo o zdrowiu zwierząt – AHL” w preambule wskazuje, że:
„[99] W celu uniknięcia nieuzasadnionych obciążeń i kosztów administracyjnych, państwa członkowskie powinny mieć możliwość, w ograniczonym zakresie, zwolnienia z obowiązku rejestracji niektórych rodzajów zakładów stwarzających niskie ryzyko. Komisji należy powierzyć uprawnienia wykonawcze w celu osiągnięcia zharmonizowanego podejścia do przyznawania takich zwolnień. Takie zharmonizowane podejście jest szczególnie niezbędne, aby zapobiec przypadkom zwalniania niektórych rodzajów zakładów z obowiązku rejestracji. Jest to szczególnie istotne nie tylko w przypadku zakładów stwarzających większe niż nieistotne ryzyko dla zdrowia zwierząt, ale także w przypadku zakładów stwarzających większe niż nieistotne ryzyko dla zdrowia publicznego. Przykładem takiego ryzyka jest utrzymywanie zwierząt, które żyją w bliskim kontakcie z ludźmi lub niedaleko od ludzi, takich jak hodowla psów na poziomie wykazującym pewną ciągłość działalności oraz pewien stopień zorganizowania, przy czym głównym jej celem jest sprzedaż psów, by stały się zwierzętami domowymi w gospodarstwach domowych.„
Komunikat w tej sprawie został opublikowany przez Główny Inspektorat Weterynarii 6 sierpnia 2021 r. [link] Zgodnie z tymi wytycznymi, każda hodowla psów o charakterze zorganizowanym musi zostać zarejestrowana u właściwego Powiatowego Lekarza Weterynarii. [link]
Jak uzyskać Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny?
Obecnie nie istnieje jeden ogólnokrajowy wzór wniosku o nadanie WNI dla hodowców psów. Główny Lekarz Weterynarii określił jedynie zakres informacji, jakie dokument powinien zawierać.
Procedura krok po kroku:
- Skontaktuj się z Powiatowym Inspektoratem Weterynarii (PIW) właściwym dla miejsca prowadzenia hodowli.
- Pobierz wzór wniosku ze strony swojego PIW lub skorzystaj z przygotowanego przez nas wzoru.
- Złóż wypełniony wniosek osobiście, pocztą lub przez eDoręczenia.
- Oczekuj na nadanie numeru. Ze względu na brak szczegółowych przepisów wykonawczych, lekarze powiatowi najczęściej przekazują informację o nadanym WNI drogą e-mailową lub w formie pisma przewodniego.
Podstawa prawna i wzory dokumentów
Dla ułatwienia procesu przygotowaliśmy komplet dokumentów, które pomogą Ci w dopełnieniu formalności:
- Wytyczne Głównego Lekarza Weterynarii – pełna treść komunikatu dotyczącego rejestracji hodowli.
- Wzór wniosku do Powiatowego Lekarza Weterynarii – uniwersalny formularz o wydanie WNI, opracowany na podstawie konsultacji z inspektoratami – WAŻNE – Twój inspektorat może wymagać innego wniosku.
WAŻNE – AKTUALIZACJA!
18 marca 2026 r. weszła w życie Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt, która wprowadziła nowe obowiązki rejestracyjne dla hodowli psów rasowych. W związku z tym dotychczasowe informacje zawarte w niniejszym artykule wymagają uzupełnienia.
Termin – 18 czerwca 2026 r.
Ustawa przewiduje 3-miesięczny okres przejściowy na dopełnienie formalności. Oznacza to, że każda hodowla psów rasowych zobowiązana jest do zgłoszenia się do właściwego Powiatowego Lekarza Weterynarii (PIW) do 18 czerwca 2026 r. Brak zgłoszenia w tym terminie oznacza brak spełnienia warunków do dalszego prowadzenia działalności hodowlanej.
Wytyczne Głównego Lekarza Weterynarii z 30 marca 2026 r.
W dniu 30 marca 2026 r. Główny Lekarz Weterynarii opublikował wytyczne dotyczące rejestracji schronisk dla zwierząt oraz innych zakładów utrzymujących psy i koty. Zgodnie z tymi wytycznymi hodowle psów rasowych są rejestrowane jako zakłady oznaczone symbolem 99. Pełna treść wytycznych dostępna jest na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii.
Co z hodowlami posiadającymi już NNR?
Hodowle, które posiadają już numer rejestracyjny nadany przez Powiatowego Lekarza Weterynarii na podstawie wcześniejszych przepisów, powinny wiedzieć, że numer ten jest równoznaczny z WNI. Konieczne może być jednak uzupełnienie danych w rejestrze w ciągu 30 dni od wezwania przez Powiatowego Lekarza Weterynarii.
Kontrole hodowli przez PIW
Na podstawie nowych wytycznych kontrole hodowli psów rasowych – zarówno planowe, jak i doraźne (np. w związku ze skargami lub sygnałami o nieprawidłowościach) – prowadzi Powiatowy Lekarz Weterynarii. Do czasu wydania szczegółowych przepisów wykonawczych kontrole obejmują przede wszystkim ogólne warunki utrzymywania zwierząt wynikające z ustawy o ochronie zwierząt oraz obowiązek szczepienia psów przeciwko wściekliźnie.
Co zrobić po otrzymaniu WNI?
Po uzyskaniu Weterynaryjnego Numeru Identyfikacyjnego należy niezwłocznie wpisać go w systemie MOJE PFK – po zalogowaniu się na https://online.pfk.org.pl przejdź do zakładki Hodowla i uzupełnij odpowiednie pole.