Mit monopolu a rzeczywistość: O co naprawdę chodzi z określeniem „pseudo”?
W polskiej przestrzeni internetowej regularnie pojawiają się publikacje próbujące definiować rynek kynologiczny przez pryzmat podziału na jedną „słuszną” organizację oraz całą resztę, wrzucaną do wspólnego worka z napisem „pseudohodowle”. Tego typu narracja, obecna m.in. w tekstach portali kobiecymzdaniem.pl (artykuł był dostępny pod linkiem: http://www.kobiecymzdaniem.pl/pseudohodowla-co-to-takiego/) czy Noizz.pl, wymaga merytorycznego sprostowania. Prawda o współczesnej kynologii jest znacznie bardziej złożona i nie kończy się na przynależności do jednej, wybranej federacji międzynarodowej.
Geneza problemu: Nowelizacja z 2012 roku
Kluczowym momentem dla polskiej kynologii był rok 2012, kiedy weszła w życie nowelizacja Ustawy o ochronie zwierząt. Wprowadzony wówczas Art. 10a ust. 6 miał w założeniu ukrócić handel psami na targowiskach, zezwalając na sprzedaż szczeniąt wyłącznie w hodowlach zarejestrowanych w ogólnokrajowych organizacjach społecznych.
Efekt był jednak daleki od zamierzonego. Niejasne przepisy doprowadziły do powstania setek nowych stowarzyszeń, z których część rzeczywiście służy jedynie legalizacji handlu psami w typie rasy. Jednak wrzucanie do tego samego worka organizacji takich jak Polska Federacja Kynologiczna – która od 2009 roku buduje transparentne struktury, prowadzi rzetelne księgi rodowodowe i stosuje nowoczesne narzędzia kontroli – jest rażącym nadużyciem i przejawem braku wiedzy merytorycznej.
Międzynarodowy pluralizm zamiast monopolu
Jednym z najczęstszych argumentów „establishmentu” jest przynależność do FCI (Fédération Cynologique Internationale) jako jedyny wyznacznik rasowości. To twierdzenie jest nieprawdziwe. Światowa kynologia to system naczyń połączonych, w którym obok FCI istnieją i świetnie prosperują inne potężne, niezależne jednostki o ogromnym prestiżu, takie jak:
- The Kennel Club (UK) – od niedawna The Royal Kennel Club – najstarsza organizacja kynologiczna na świecie,
- American Kennel Club (AKC) – amerykański gigant wyznaczający standardy w USA,
- Canadian Kennel Club (CKC),
- Alianz Canine Worldwide – z którą współpracuje PFK.
Organizacje te nie są członkami FCI, a mimo to nikt o zdrowych zmysłach nie odważy się nazwać ich „pseudohodowlami”. Renoma organizacji wynika z jej standardów wewnętrznych, a nie z przynależności do jednej, konkretnej struktury międzynarodowej.
Transparentność: Gdzie kończy się marketing, a zaczyna nauka?
Termin „rodowód” stał się słowem-kluczem, jednak diabeł tkwi w możliwościach jego weryfikacji. Wiele organizacji, w tym te o najdłuższym stażu, wciąż opiera swoją wiarygodność na zaufaniu do deklaracji hodowcy. Tymczasem „Polak potrafi” – proceder podkładania nierasowych szczeniąt do miotów z „pełnymi rodowodami” jest tajemnicą poliszynela w środowiskach, które bronią się przed nowoczesną technologią.
Polska Federacja Kynologiczna jako jedna z pierwszych w kraju przełamała ten impas, wprowadzając obowiązkowe badania DNA dla wszystkich psów i suk hodowlanych. To jest realna granica między hodowlą profesjonalną a „pseudo”. Tam, gdzie kończą się zapewnienia na piśmie, a zaczyna dowód biologiczny, kończy się pole do nadużyć.
Pułapka „wybiórczej krytyki”
Znamienne jest zjawisko, w którym błędy w obrębie „jedynej słusznej” organizacji nazywa się „incydentami”, podczas gdy jakiekolwiek nieprawidłowości (nawet domniemane) w innych stowarzyszeniach służą do stygmatyzowania całej ich struktury. To klasyczny mechanizm walki o monopol, który nigdy nie służy dobru zwierząt.
Monopol sprzyja stagnacji, brakowi realnej kontroli i poczuciu nieomylności. Pluralizm w kynologii wymusza na organizacjach podnoszenie standardów. Polska Federacja Kynologiczna kładzie na szali swoją markę, dając nabywcom narzędzia do naukowego potwierdzenia pochodzenia każdego psa.
Podsumowanie
Wybieraj świadomie Zachęcamy nabywców psów do wyjścia poza ramy kreowanego marketingu. Prawdziwa jakość hodowli objawia się w obowiązkach, jakie organizacja nakłada na hodowcę: w badaniach genetycznych, rzetelnych przeglądach miotów i przejrzystości procedur. Zamiast ulegać fobiom na punktcie słowa „pseudo”, warto zapytać: „Jakie dowody na rasowość mojego psa, poza samym drukiem, daje mi ta organizacja?”.